Podstawowe zasady prawidłowego żywienia

W końskiej diecie najważniejszymi składnikami są:

• białka
• witaminy
• sole mineralne

Składniki te nie mogą być wykorzystane bez odpowiedniej ilości energii.

Do żródeł energii należą:

• włókno pokarmowe (błonnik)
• węglowodany rozpuszczalne (skrobia)
• tłuszcze
• w niewielkim stopniu białko
  
  
  
  

WŁÓKNO POKARMOWE (BŁONNIK)

Naturalny pokarm konia, jakim jest włókno, znajduje się w paszy objętościowej, np.: trawie, sianie, sianokiszonce i słomie. Włókno składa się z nierozpuszczalnych węglowodanów (celuloza, hemiceluloza, lignina), skrobi i tłuszczów, które wchodzą w skład komórki roślinnej. Możesz włóknem karmić konie nie wykonujące żadnej pracy, klaczy jałowe i klacze źrebne do ostatniego trymestru ciąży i konie, które wykonują lekką pracę. Stopień wykorzystywania włókna w żywieniu jest ograniczany przez dwa czynniki:

• pojemność układu trawiennego
• jakość paszy objętościowej
  
  
  

WĘGLOWODANY ROZPUSZCZALNE (SKROBIA)

Węglowodany rozpuszczalne w wodzie są składnikami przede wszystkim zbóż, które stanowią paszę treściwą. Owies jest najbezpieczniejszy w żywieniu konia, gdyż zawiera on największą ilość włókna. W wielu częściach świata konie są karmione kukurydzą, dieta ta wymaga stałęj kontroli - kukurydza jest wysokoenergetyczna.
Skrobię podawaj często w małych ilościach. Pamiętaj, by nie dawać paszy treściwej na pusty żołądek, podaj wcześniej siano.


TŁUSZCZE

1 gram nienasyconych tłuszczów roślinnych zapewniają więcej energii niż węglowodany lub białko, są one też łatwo trawione. Mogą być stosowane jako część specjalistycznego żywienia koni sportowych.


BIAŁKO

Białko pełni funkcję budulca, w skrajnych przypadkach (takich jak zagłodzenie) może stanowić źródło energii. Często bywa, że białko jest składnikiem podawanym w nadmiarze. Odpowiednią jego ilość dostarcza pasza objętościowa, np. młoda zielonka. Przy nadmiarze ilości białka może wystąpić pocenie się i przyspeszona akcja serca, wzrost częstotliwości oddechu podczas rajdów i słabsze wyniki w gonitwach.


WITAMINY I SOLE MINERALNE

Są składnikami trawy, siana dobrej jakości i zielonych roślin liściastych. Przy podawaniu siana zwróć uwagę na długość źdźbeł. Jest to bardzo ważne, ponieważ krótkie odcinki zostaną strawione szybciej i łatwiej, ale prowadzi to do wyginięcia bakterii jelita ślepego. Natomiast dłuższe źdźbła są dobrą okazją, by koń dłużej żuł. Przy żuciu koń swoimi zębami rozciera paszę, co zwiększa wydzielanie śliny i utrzymuje właściwą florę bakteryjną przewodu pokarmowego.



Układ pokarmowy

Koński układ pokarmowy dostosowany jest do diety, która składa się z trawy i siana - są one bogate w celulozę, którą organizm nie jest w stanie strawić samodzielnie. Odżywianie się takimi paszami jest możliwe dzięki symbiozie organizmu z bakteriami obecnymi w jelitach.

Koń zrywa trawę siekaczami, które powodują złamanie źdźbeł roślin. W dalszej kolejności trawa jest rozcierana przez zęby przedtrzonowe i trzonowe, tworząc strawną papkę pokarmową. Pokarm jest przekazywany przez język od siekaczy do zębów trzonowych i dalej do końca jamy ustnej. W tym miejscu kęsy gromadzą się tuż przed połknięciem. Przebywający pokarm w jamie ustnej nawilżany jest przez ślinę, która jest wydzielana przez gruczoły ślinowe. Dzięki niej pokarm jest częściowo rozkładany. Przełyk uchodzi do żołądka skośnie, dzięki temu konie nie mogą wymiotować.


Więcej o układzie pokarmowym przeczytasz w książce John'a McEwen'a i Jane Glover-Hill - Choroby koni i ich leczenie.


Autor zdjęcia: Mateusz Szymczak.