Higiena żywienia

Obserwacje z praktyki dowodzą, że dużo chorób, i to nie tylko przewodu pokarmowego, jest wywoływanych nieumiejętnym i nieracjonalnym żywieniem. Stwierdzono, że konie żywione nieprawidłowo mogą masowo zapadać na schorzenia narządów oddechowych, reumatyczne i inne, które trudno byłoby łączyć z wadliwym żywieniem. Jest to jednak zrozumiałe, gdy weźmie się pod uwagę, iż brak pewnych substancji odżywczych, które powinny być dostarczane w paszy (substancje egzogenne), może powodować zaburzenia w działalności hormonów, enzymów, w prawidłowym tworzeniu białek wchodzących w skład ciał odpornościowych itd. Błędy żywieniowe zmniejszają rozrodczość zwierząt, ponieważ pogarszają jakość nasienia u samców i bywają przyczyną zaburzeń w owulacji u samic, a także zamierania zarodków. Samice żywione nieprawidłowo rodzą potomstwo o mniejszej masie ciała i mniej odporne na niekorzystne czynniki środowiska zewnętrznego. Nieprawidłowe, a szczególnie skąpe żywienie młodzieży i jałowizny powoduje słabszy jej wzrost i rozwój oraz zwiększa podatność organizmu na choroby.

Do najczęściej spotykanych w hodowli błędów żywieniowych należy podawanie zwierzętom paszy nie odpowiadającej normom ilościowym i jakościowym. Wprowadzenie systemu hodowli wielkostadnej koni spowodowało żywienie ich paszami przemysłowymi. Uwzględniając taką zmianę w sposobie żywienia trzeba zawsze pamiętać, że nawet niewielkie odchylenia od prawidłowego składu paszy przemysłowej mogą szybko doprowadzić do zaburzeń w organizmie, a szczególnie do chorób przewodu pokarmowego i przemiany materii, powodujących znaczne zmniejszenie sił do pracy.

Nie tylko jakość, lecz także ilość, sposób i częstość podawania karmy ma ogromny wpływ na organizm zwierząt. Obniżenie wydajności czy powstanie schorzeń może być spowodowane zarówno niedożywianiem, jak i przekarmianiem zwierząt, nieregularnym karmieniem, zbyt nagłym przechodzeniem z jednej paszy na drugą, niewłaściwą oszczędnością czy kolejnością zadawania pasz, długotrwałym karmieniem jednym rodzajem paszy (pasza jednolita) bądź też nieprawidłowym dawkowaniem poszczególnych składników.

Nieodpowiednie przechowywanie paszy może spowodować w niej zmiany prowadzące do zatruć zwierząt. Pasze nietrujące bowiem w pewnym zespole warunków mogą stać się trującymi. Bardzo niebezpieczne dla zwierząt mogą być fizyczne, chemiczne i biologiczne zanieczyszczenia paszy. Jak widać, czynniki powodujące szkodliwość pasz dla organizmu zwierzęcego mogą być różnorodne.